بی تحرکی یکی از چالشهای اصلی دنیای مدرن است که عوارض بسیار زیادی بر تمام ارگانهای بدن از جمله عضلات، استخوانها و سیستم قلبیعروقی برجای میگذارد. بنابراین، شناخت دقیق عوارض بی تحرکی به افراد کمک میکند تا اهمیت گنجاندن تحرک بدنی و ورزش را در برنامه روزمره خود درک کنند. علاوه بر این، انجام منظم ورزشهای هوازی و مقاومتی نقش مؤثری در بهبود سلامت عمومی، کاهش قند خون و افزایش طول عمر دارد.
آشنایی با عوارض بی تحرکی و اهمیت تحرک بدنی
بی تحرکی
زندگی کم تحرک یا زندگی در حالت نشسته در انگلیسی Sedentary life گفته می شود و پدیده ای حاصل از زندگی در عصر اینترنت و دنیای مدرن است. منظور از کم تحرکی، انجام فعالیتی است که برای انجام آن انرژی بسیار کمی صرف میشود و خط مقدم این فعالیتها نشستن و دراز کشیدنهای طولانی مدت هستند. امروزه به لطف فناوری و سبک زندگی مدرن، مردم جهان بیش از هر زمان دیگر کم تحرک شده اند.
علاوه بر این، بی تحرکی عوارض خیلی زیادی دارد و تقریبا روی تمام قسمت های بدن از جمله عضلات و استخوان ها تا خون و ریه، یا میزان رادیکالهای آزاد و آنتی اکسیدانها و…. اثر می گذارد. بی تحرکی با بیماری های قلبی_عروقی، دیابت، چاقی، بعضی سرطان ها از جمله سرطان پستان و روده بزرگ و با مرگ به دلایل مختلف همراهی دارد.
علاوه بر این، تحرک بدنی باعث کاهش فشار خون، افزایش حساسیت به انسولین (در نتیجه بهبود قند خون) و بهبود چربی خون میشود. تحرک بدنی و ورزش به صورت منظم با کاهش دمانس (مثل آلزایمر) و افسردگی همراهی دارد.
عوارض بی تحرکی بر ماهیچه ها شامل موارد زیر می باشد:
در نتیجه، خشکی و کوتاهی ماهیچه ها، کاهش قدرت ماهیچه و کاهش حجم ماهیچهها .
کاهش حجم ماهیچه ها:
کاهش حجم ماهیچه ها در افراد مسن بیشتر از جوانان، در پاها بیشتر از دست ها، در عضلات راست کننده ( اکستنسور) بیشتر از عضلات خم کننده (فلکسور) ( به عنوان مثال پشت بازو بیشتر از جلو بازو کاهش حجم پیدا می کند) و در روزهای اول بی تحرکی بیشتر از روزهای آخر رخ می دهد.
از سوی دیگر، مدت زمان لازم برای ریکاوری ماهیچه بعداز یک دوره بی تحرکی بیشتر از طولِ دوره ی بی تحرکی است …. اگر بعد از یک دوره بی تحرکی فرد شروع به انجام تمرینات با شدت بالا کند ۲ تا ۳ برابرِ طولِ دوره ی بی تحرکی طول می کشد که ماهیچه ریکاور شوند و به وضعیت قبل از دوره بی تحرکی برگردند !
حداقل میزان ورزش و نوع ورزشی که گایدلاین های آمریکا برای بزرگسالان در جمعیت عمومی توصیه کردند چقدر و به چه صورت است؟
در نتیجه، حداقل ورزش باید شامل ۲ جز مهم باشه:
۱.آیروبیک ۲.مقاومتی
آیروبیک:
- اگر ورزش با شدت متوسط(۵-۶ از ۱۰) انجام شود باید ۱۵۰ دقیقه در هفته، معادل ۳۰ دقیقه × ۵روز در هفته انجام شود.
- اگر ورزش با شدت بالا (۷-۸ از ۱۰) انجام شود باید ۷۵ دقیقه در هفته، معادل ۲۵دقیقه × ۳ روز در هفته انجام شود.
ورزش مقاومتی:
- حداقل ۲ بار در هفته برای گروههای عضلانی اصلی در اندام فوقانی و تحتانی، به صورت : ۸ تا ۱۰ حرکت متفاوت که هر کدام در ۱ تا ۳ سِت با تکرار ۸ تا ۱۲ تا انجام شود.
افراد بالای ۶۵ سال:
علاوه بر ۲ مورد بالا باید تمرينات “انعطاف پذیری” و “تعادل” هم انجام دهند.
بررسی مقاله:
THE ASSOCIATION BETWEEN DAILY STEP COUNT AND ALL-CAUSE AND CARDIOVASCULAR MORTALITY: A META-ANALYSIS
در مقاله ای که اخیرا به چاپ رسیده است رابطه ی بین تعداد قدم های روزانه ای که فرد برمی دارد و میزان مرگ و میر به دلیل بیماری های قلبی-عروقی و نیز سایر دلایل مرگ بررسی شده است.
این مقاله حاصل یک مطالعه ی مروری و متآنالیز است که نتایج 17 مطالعه ی کوهورت مجموعا بر روی 226889 نفر شرکت کننده را با هم بررسی کرده است.
در این مطالعه دیده شده که افزایش 1000 قدم در تعداد قدم های روزانه ی افراد با کاهش 15 درصدی در مرگ و میر به همه ی دلایل همراه بوده است. از طرفی افرادی که فقط 500 قدم به تعداد قدم های روزانه شان اضافه کرده بودند شاهد 7 درصد کاهش در مرگ و میر به دلیل بیماری های قلبی-عروقی بودند.
اگر بخواهیم به عددی برای تعداد قدم های روزانه اشاره کنیم باید گفت برای کاهش “مرگ به همه ی دلایل” بهتر است تعداد قدم های روزانه بالای 3967 و برای کاهش ” مرگ به دلیل بیماری های قابی-عروقی” تعداد قدم های روزانه بالای 2337 باشد.
نتیجه کلی: رابطه ی معکوس و محسوسی بین تعداد قدم های روزانه ی فرد و میزان مرگ و میر به دلیل بیماری های قلبی-عروقی و سایر دلایل مرگ و میر وجود دارد
سوالات متداول درباره عوارض بی تحرکی
❓ عوارض اصلی بی تحرکی بر روی عضلات بدن چیست؟
بی تحرکی موجب خشکی، کوتاهی ماهیچهها، کاهش قدرت و افت شدید حجم عضلات میشود که این کاهش حجم در پاها و عضلات اکستنسور بیشتر است.
❓ حداقل میزان ورزش توصیهشده برای بزرگسالان چقدر است؟
ورزش باید شامل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته به همراه حداقل دو جلسه ورزش مقاومتی برای گروههای عضلانی اصلی باشد.
❓ افزایش تعداد قدمهای روزانه چه تأثیری بر میزان مرگومیر دارد؟
افزایش ۱۰۰۰ قدم در روز با کاهش ۱۵ درصدی مرگومیر به همه دلایل و افزایش ۵۰۰ قدم با کاهش ۷ درصدی مرگومیر قلبیعروقی همراه است.
متخصص طب فیزیکی، توانبخشی و الکترودیاگنوز در شیراز (کد نظام پزشکی: ۱۵۱۶۶۱)
📞 تلفن مطب: 07132316984 | موبایل: 09365265797
دریافت نوبت و مشاهده لوکیشن مطب و درمانگاه دانا

